Засгийн газрын 2025 оны тогтоолоор 2026 онд цэргийн дүйцүүлэх албыг мөнгөн төлбөрийн хэлбэрээр орлуулан хаах иргэний төлөх төлбөрийн хэмжээг 15,937,600 төгрөгөөр хэвээр үлдээхээр шийдвэрлэсэн байна.

Энэхүү шийдвэрийг гаргахдаа улсын эдийн засгийн хүндрэлтэй нөхцөл байдал, иргэдийн амьжиргааны түвшин, орлогын бодит байдлыг харгалзан үзжээ. Ингэснээр иргэдэд үүсэх санхүүгийн ачааллыг нэмэгдүүлэхгүй байх бодлогыг баримталсан байна.

Эрх зүйн үндэслэл

"Цэргийн албаны тухай" хуульд зааснаар:

Монгол Улсын Засгийн газар нь цэргийн дүйцүүлэх албыг мөнгөн төлбөрийн хэлбэрээр орлуулан хаах мөнгөн төлбөрийн хэмжээг хугацаат цэргийн алба хаагчийн тухайн жилийн хувьсах зардлаар тооцож, жил бүр батална.

Өөрөөр хэлбэл, мөнгөн төлбөрийн хэмжээ нь тухайн жилд нэг хугацаат цэргийн алба хаагчид улсын төсвөөс зарцуулах бодит зардалтай дүйцүүлэн тогтоогддог байна.

Мөнгөн төлбөрийг хэрхэн тооцдог вэ?

Цэргийн дүйцүүлэх албыг мөнгөөр орлуулан хаах төлбөрийг дараах үндсэн үзүүлэлтүүдэд тулгуурлан тооцдог:

• Хугацаат цэргийн алба хаагчийн хоол хүнс, хангалт
• Дүрэмт хувцас, хувцас хэрэглэл
• Эрүүл мэнд, эмчилгээний үйлчилгээ
• Сургалт, бэлтгэл, дотоод үйл ажиллагааны зардал
• Бусад холбогдох үйлчилгээний хувьсах зардлууд

Эдгээр зардлыг нэг цэрэгт ногдох жилийн дундаж хэмжээгээр нэгтгэн тооцож, тухайн дүнтэй тэнцэх хэмжээг цэргийн дүйцүүлэх албыг мөнгөөр хаах төлбөр болгон баталдаг байна.

2026 онд энэхүү тооцооллоор гарсан дүн нь 15,937,600 төгрөг бөгөөд өмнөх оноос нэмэгдүүлэлгүйгээр хэвээр үлдээжээ.

Ковид-19 цар тахлын үеийн зохицуулалт

2020–2022 онд “Ковид-19” цар тахлын нөлөөгөөр улсын эдийн засаг, иргэдийн орлого огцом буурсан тул Засгийн газраас цэргийн дүйцүүлэх албыг мөнгөн төлбөрөөр орлуулах төлбөрийг гурван жилийн хугацаанд нэмэгдүүлэхгүй байхаар тогтоож байсан туршлагатай.

Энэхүү бодлогын залгамж чанар нь өнөөгийн эдийн засгийн нөхцөл байдалтай уялдан 2026 онд ч хадгалагдаж байна.

Төлбөрийг хэрхэн төлөх вэ?

Цэргийн дүйцүүлэх албыг мөнгөн хэлбэрээр орлуулан хаах иргэн дараах журмаар төлбөрөө төлнө:

1. Оршин суугаа дүүрэг, сумын Засаг даргын Тамгын газар, цэргийн штабт хандан хүсэлт гаргана.
2. Цэргийн албанд татагдах эрх зүйн нөхцөл, дүйцүүлэх алба хаах үндэслэлээ шалгуулна.
3. Зөвшөөрөл олгогдсон тохиолдолд холбогдох төрийн сангийн дансанд батлагдсан төлбөрийг шилжүүлнэ.
4. Төлбөр төлсөн баримтад үндэслэн цэргийн дүйцүүлэх албыг мөнгөн хэлбэрээр орлуулан хаасанд тооцно.

Төлбөрийг нэг удаа бүрэн төлөх бөгөөд хэсэгчлэн төлөх зохицуулалт одоогоор мөрдөгдөөгүй байна.

Тайлан, хяналтын тогтолцоо

Цэргийн дүйцүүлэх албыг мөнгөөр орлуулан хаасан иргэдийн талаарх мэдээллийг:

• Орон нутгийн цэргийн штаб
• Батлан хамгаалах салбарын холбогдох байгууллагууд

нэгтгэн бүртгэж, улсын хэмжээнд тайлагнадаг байна. Мөн тухайн төлбөрөөс төвлөрсөн орлого нь улсын төсөвт төвлөрч, батлан хамгаалах салбарын зардалд зориулан зарцуулагддаг.

Цэргийн дүйцүүлэх албыг мөнгөн төлбөрөөр орлуулах тогтолцоо нь нэг талаас иргэдэд сонголт олгож, нөгөө талаас батлан хамгаалах салбарын бодит зардлыг нөхөх ач холбогдолтой юм. 2026 онд уг төлбөрийг нэмэгдүүлэхгүй, 15,937,600 төгрөгөөр хэвээр үлдээсэн нь иргэдийн санхүүгийн ачааллыг бодолцсон, бодит нөхцөлд нийцсэн шийдвэр болж байна.